De grens als afstudeerproject

Op de Grens/Speciaal

Bij grenssteen 103, grensovergang Kloosterhaar-Balderhaar.

[25 augustus 2008]

ijn naam is Lauranne van Dijk en ik ben 22 jaar. Ik groeide op in Vroomshoop en na mijn middelbare schooltijd aan het St. Canisius in Almelo ben ik in 2004 aan de Design Academy Eindhoven gaan studeren. Daar volg ik sinds 2006 de afstudeerrichting Mens en Communicatie, waarvoor ik van februari 2008 tot juli 2008 stage liep bij Armando Milani van het grafisch ontwerpbureau Milani Design, te Milaan. Mede door mijn studie ben ik erg geïnteresseerd in (grafisch) design, fotografie, kunst, mode, media, mensen, animatie en illustratie.
Hoewel ik vanwege mijn studie in Eindhoven woon, ben ik in de weekenden veel in Twente te vinden. In mijn vrije tijd bezoek ik graag een voetbalwedstrijd van Heracles Almelo of de plaatselijke voetbalclub en ben ik lid van optochtcommissie “De Doppe” van carnavalsvereniging De Smoezen in Vroomshoop. Verder ben ik altijd in voor een gezellig avondje uit met vrienden en doe ik sinds kort weer aan hardlopen.

Binnen mijn opleiding aan de Design Academy Eindhoven is het gebruikelijk dat je met drie onderwerpen afstudeert. Een van deze opdrachten is het maken van een portfolio, een website, boek of presentatie waarin iemand laat zien welk werk hij of zij heeft gemaakt.
Daarnaast ben je vrij (althans wel binnen mijn afstudeerrichting) in het kiezen van een onderwerp voor de twee andere opdrachten. Binnen mijn afstudeerrichting houden wij ons bezig met maatschappelijke vraagstukken. Eerst wordt de inhoudelijke puzzel opgelost om daarna visuele middelen in te zetten om betekenis te geven aan die inhoud.

Ik zeg zelf wel eens dat de beste ideeën op de meest gekke momenten of plekken ontstaan. Zo stond ik in de Milanese Metro (Ik heb afgelopen half jaar stage gelopen in Milaan) en kwam ik op het woord scheidingen. Een beginpunt voor een afstudeeronderwerp? Ik begon verder te brainstormen en kwam om de volgende punten.

• scheiden van afval
• echtscheidingen
• gescheiden leven (door ruzie, overlijden, beperking van vrijheid)
• scheidingen tussen werelddelen landen, steden, buurten
• haarscheiding
• afbakenen van ons persoonlijke terrein
• scheiding als chemisch proces /chemische techniek

Naast slagboom bij Smokkelmuseum.

Ik begon mij af te vragen waar ik mij op wou richten. Scheidingen als een negatief iets of scheidingen als een evolutie in het leven. Ik kwam erachter dat ik scheidingen op een positieve manier wou benaderen. Negativiteit omzetten in positiviteit, waarbij scheidingen in het perspectief worden gebracht van ons dagelijks leven en handelen. Na korte documentatie op internet bleek dat er veel te vinden was over echtscheidingen, wanneer je bijvoorbeeld bij Google scheidingen intypt. Toch ben ik op zoek gegaan naar iets wat dichter bij mij lag en waarbij ik de negativiteit beter om kon buigen in een positieve waarde.

Van daaruit kwam ik bij een nieuwe vertakking. De Nederlandse grens. In hoeverre worden we in het dagelijks leven geconfronteerd met onze grens? Wat is het verschil met het leven aan de grens, kijkend naar het verleden, heden en toekomst. Wat vinden we nog terug van de oude grensovergangen en douanekantoren en welke opmerkelijke taferelen kunnen we vinden op de Nederlandse grens? (Zie voor meer gedachtes hierover ook het grensforum, bericht 148.)

Via internet kwam ik op een aantal sites, waaronder 'Op de Grens'. Ik was enigszins verbaasd hoeveel mensen zich eigenlijk al bezighouden met facetten van de grens. Tijdens een bezoekje van mijn oud-buurvrouw Thea Kroese, die erg bekend is met de Twentse streekcultuur, hadden we het zo over mijn afstudeeronderwerpen. Zij wees mij erop dat Nederland misschien een te groot gebied is, en waarom ik bijvoorbeeld niet zou kiezen voor een Euregio of de provincie Overijssel. In het begin was ik een beetje huiverig hiervoor. Ik zit immers op een school met een internationale uitstraling. Moest ik dan wel afstuderen op iets regionaals? Toch raakte ik er langzamerhand steeds meer van overtuigd dat het enkel pakken van de provincie Overijssel niet in mijn nadeel hoefde te zijn.

Omdat ik zelf uit Vroomshoop kom, heb ik meer affiniteit met Overijssel, dan bijvoorbeeld met de provincie Limburg. Verder ben ik juist op zoek naar de beleving van de grens. Mijn nieuwsgierigheid ligt vooral bij het verhaal achter de grens. Bij het pakken van een kleiner gebied, hoop ik mij hier beter op te kunnen richten. Tijdens een bezoekje aan de bibliotheek van het museum De Twentse Welle, kwam ik er verder achter dat er al best wat informatie te vinden is. Wanneer ik heel Nederland zou pakken, zou ik terecht kunnen komen in een overvloed van data. Door de Overijsselse grens in woord en beeld weer te geven, probeer ik te achterhalen hoe de Nederlandse grens er in de toekomst uit zal gaan zien en welke behoeftes mensen daarbij hebben. Hieruit kunnen dan ontwerpen voorvloeien die op de behoeftes, kenmerken of waardes inspelen van onze 'nieuwe' Overijsselse grens en ons 'nieuwe' grensgebied.

Persoonlijk vind ik het erg leuk onderwerp omdat mensen uit verschillende generaties de grens heel anders beleven. Met het openstellen van de grenzen is de bewustwording van de grens naar mijn mening veranderd. Nu weet ik wanneer ik in Duitsland ben, wanneer ik een smsje op mijn telefoon krijg. “Welkom in Duitsland. Voortaan bellen en sms-en in het buitenland alsof je thuis bent”. Hoe zal zich dit in de toekomst verder ontwikkelen?

Lauranne van Dijk

Foto bij artikel in TC Tubantia (Lenneke Veerbeek)

Op de Grens/Speciaal