Grenspalen spreken

m te beweren dat stenen grenspalen een bewustzijn hebben, dat gaat mij te ver. Maar ze spraken mij wel direct aan toen ik ze voor het eerst tegenkwam. Het leek alsof ze mij iets te vertellen hadden. En gezien hun leeftijd van soms vele eeuwen, zouden ze zeker veel kunnen vertellen als ze konden spreken.

In elk geval zouden ze kunnen verhalen van oorlog, strijd en achtervolging. Enorme kogelgaten getuigen van oorlog, en de vele jachthuisjes op palen (die mogelijk ook door de douane werden gebruikt) op Duitse grond doen denken aan de tijd van illegale grensoverschrijding en smokkelaars.
Die periode is nog maar tien jaar geleden (1993) afgesloten, maar de herinneringen eraan zijn gelukkig nog zichtbaar en tastbaar.
Gelukkig, ja, want herinneringen vervagen anders snel.

Grenzen hebben te maken met onvrijheid, bezit, macht, angst en hebzucht. Waar grenzen zijn, daar is strijd! Dat zou een spreekwoord kunnen zijn.
Nederland heeft landsgrenzen met twee landen. Die grenzen worden sedert jaren niet meer gecontroleerd, en de nervositeit waarmee grensoverschrijdingen vroeger gepaard gingen, is nu verdwenen. Toch blijven grensgebieden vaak mysterieuze, afgelegen en ontoegankelijke gebieden. Die op zich al de moeite waard zijn om te bezoeken, want soms zijn het schitterende bos- en veengebieden.

Gewone grensovergangen zijn soms nauwelijks meer als zodanig te herkennen. Willen we de loop van de grens buiten die overgangen controleren, dan kan dat met behulp van de nog aanwezige grenspalen. Sommige van die grensstenen zijn prachtige monumenten uit vervlogen tijden.

Mijn interesse in grenspalen en de grens is nog niet zo heel lang geleden ontstaan doordat ik tijdens boswandelingen in grensstreken werd geconfronteerd met verschillende mooie grensstenen, smokkelpaden, oude commiezenhut en ontoegankelijke grensoverschrijdende wegen en paden.
Grenzen en grensstenen opzoeken is nu een hobby van me geworden. Omdat ik in Overijssel woon, beperk ik me in eerste instantie tot de grens in die provincie. Omdat Twente bijna aan drie kanten aan Duitsland grenst en een grillig verlopende grens heeft, valt er hier voldoende te onderzoeken.

Hebt u ook maar enige interesse in grenzen en grenspalen, dan kunt u helemaal gratis lid worden van de club. Het voordeel van de Overijsselse Grenspalen Verzamelaars Club is dat het verzamelen virtueel verzamelen is, en dat uw huis dus niet vol komt te staan met grote en zware verzamelobjecten.
Wij verzamelen alleen de herinneringen aan het bezoeken van een steen. Foto maken mag, maar de steen zelf blijft staan!

Dick Waanders, 25 april 2003

Op de Grens/OGVC