Meldpunt / Meldepunkt (6)

Tenondergang van gp 48 B/N

(Foto: Rien van Ittersum)

[16 september 2011]

Grenspaal 48 B/N is ten ondergegaan. De aanleg van de 4e sluis heeft de 11 jaar oude grenspaal doen laten verdwijnen. Nummer 48 was lange tijd verdwenen; waarschijnlijk van bij de kanalisering aldaar. Een Nederlands-Belgische grenscommissie heeft in oktober 2000 beslist om deze paal te herplaatsen. De paal staat nu op een eiland bij 'le Gué des Vaches' aan de grens met het Belgische Lanaye en het Nederlandse Eijsden. Eigenaardigheid: het jaartal ontbreekt. Bij de plaatsing bleek dat de firma die de grenspaal gemaakt heeft, er een foute datum had opgezet.

Drie weken geleden stond hij er nog. Gisteren had ik weer een rondje Limburg gemaakt en zo als min of meer een gewoonte is, een lunchstop gemaakt bij het sluizencomplex.
Er wordt hard gewerkt, 3 weken geleden al de aanleg van een groot bouwterrein nabij de brug, nu tot mijn verbazing bijna volledige kaalslag tot vlak aan de Nederlandse grens.

(Foto: Rien van Ittersum)

Helaas is het hele gebied van brug tot aan de sluis langs de weg volledig afgezet en verboden gebied. Ik heb vanuit twee kanten een foto gemaakt maar ook bij vergroting geen grenspaal meer te zien.

Hierboven een plaatje van het toekomstig grensgebied, ook nu zal er wel niet zoveel belangstelling voor een grenspaal zijn bij de ontwerpers, vrees ik. Overigens zal hij op dit inposante terrein best wel goed uitkomen en persoonlijk denk ik dat hij wel (eens) weer herplaatst wordt.

(Foto: Rien van Ittersum)

Ook nog even een foto van de paal die ik omsteeks 2004 heb gemaakt.(Niet mijn auto)

PS: Ik heb de "grenspalendraad" na een aantallen jaren weer opgepakt en ben bezig om de site (Van grenspaal tot grenspaal) te vernieuwen, en voorzichtig maak ik ook foto's van grenspalen tussen Nederland en Duitsland en in mijn omgeving van gemeente grenspalen.

met groet,
Rien van Ittersum

(Foto: Hans Hermans)

Aanvulling van Hans Hermans

Grenspaal 48 moet verwijderd worden omdat er een vierde sluis komt. Ik denk dat de grens NL/B weer zoals vanouds op de Tahlweg van de Maas komt te liggen. De bewering van Van Ittersum dat de paal pas elf jaar oud is, kan ik ontkennen noch bevestigen. Het zou natuurlijk kunnen, dat bij de aanleg van de derde sluis, nu 50 jaar geleden, grenspaal 48 in de vergetelheid gerukt werd. Maar als Van Ittersum dat zo precies weet, zou hij het met foto's kunnen documenteren.

De werkzaamheden duren in ieder geval 50 maanden. Momenteel is het gebied vanaf het land hermetisch afgesloten, want er moeten eerst nieuwe wegen aangelegd worden, voordat de bestaande weg plaats moet maken voor de vierde sluis. De grenspaal is wel bereikbaar met een bootje vanuit de Maas. Maar ik vermoed dat de paal (nu al) ergens goed opgeborgen in een magazijn ligt.

Tussen Nederland en Belgie zijn de genummerde palen uit gietijzer en de ongenummerde tussenstenen uit beton. Vreemd genoeg worden op sommige landkaarten de tussenstenen met een nummer en een letter vermeld.

Rien heeft gelijk, daar wordt ontzettend hard en voortvarend gewerkt. Dat tempo kennen wij in Nederland niet. Als het werk zo verder gaat is voor de winter de nieuwe weg al klaar en kan met de bouwwerkzaamheden voor de sluis begonnen worden.

(Foto: Hans Hermans)

De sluis is weliswaar Belgisch, maar de Maas is (nu nog) Nederlands. De sluis ligt iets zuidwestelijk van paal 48. De uitbreiding is naar het oosten toe, zodat paal 48 verwijderd moest worden. Zoals je ziet ligt de bilaterale grens niet op de Thalweg van de Maas, maar steekt iets noordelijk van paal 48, de Maas over. De bewoners beweren dat de grens tientallen jaren geleden verlegd werd in verband met ontgrindingen aan de Nederlandse kant van de Maas. Op de plekken waar grind gebaggerd werd, bevinden zich thans natuurrijke Maasplassen en bij kasteel Oost een jachthaven.


Gemeentegrenspaal Tilburg-Riel

'n Zerk - Tilburg 1845

[25 februari 2011]

Beste Dick, Eberhard en Eef,

Goed initiatief om een register van verdwenen, verweesde en gepijnigde grenspalen op te zetten. In mijn nasporingen ben ik onlangs in contact gekomen met Jan van Eijck (Goirle) die eind jaren '80 een grenssteen heeft opgespoord en beschreven die op de grens van Tilburg en de gemeente Alphen en Riel stond. De krant besteedde er aandacht aan en anderhalf jaar later was 'ie weg. Kunnen jullie er een melding van maken op jullie site? Ik heb hieronder een tekst voor de melding en voeg twee afbeeldingen toe.

Groet, dank, Willem v.d. Kuijlen (Goirle)


D'n Zèrruk - Tilburg/Alphen & Riel

Vanaf 1845 stond er op een van de noordelijkste punten van de gemeentegrens van Alphen & Riel met Tilburg een grenspaal. In de volksmond was deze paal bekend als "d'n zèrruk" vanwege de gelijkenis mét. Met de plaatsing van de paal werd destijds een grensconflict (ten nadele van Alphen en Riel) beslecht: een aanzienlijk stuk omstreden (Rielse) heide kwam hiermee op Tilburgs grondgebied te liggen (en ligt daar nog steeds!). De steen is verdwenen tussen het najaar van 1988 en de zomer van 1990. Het gaat om een natuurstenen, platte paal van plm. 40x70 cm (bovengronds). De Tilburgse kant bevatte de tekst "Tilburg 1845". Op de ander kant staat "Alphen en Riel" (zie afbeeldingen). De precieze locatie van de steen was het De Siptenpad, tegen de bossen van de Waterleidingmaatschappij, vlakbij de A58.

Literatuur: J. v. Eijck, "De zerk" in: De Runstoof 12(1), p. 18-26; en "Nog eens over de zerk en de heideconflicten in Riel in de 19e eeuw" in: De Runstoof 12(12), p. 33-42. De regionale krant Het Nieuwsblad besteedde er aandacht aan op 2 juli 1988, p. 4 (editie Stad); 5 juli 1988, p. (editie West); 26 augustus 1988, p. 4 (editie Zuid); en 10 juni 1990, p.13.

Heeft iemand deze steen herkend, of weet iemand iets over de verblijfplaats van deze steen na 1990?

Tekening


Dukdalf in de Dollard

Dukdalf in Dollard

Beste mensen,

Hierbij geen melding van een verdwenen grenssteen, maar een toch wel daarmee in verband staande vraag.
Ten Noorden van de laatste grenssteen tussen NL en D (dat is nr. 203-II) naast het sluizencomplex te Nieuwe Statenzijl staat er in de Dollard een grote grenspaal, model dukdalf. Het enige dat ik hierover nu aan de weet ben gekomen is dat deze paal in 1924 zou zijn geplaatst en dat de aanleiding tot plaatsing zou zijn geweest een geschil tussen NL en D vissers omtrent de grens van hun formele visgebied in de Dollard. Deze paal is de laatste grensaanduiding, want het punt waar de grens in westelijke richting afbuigt richting Noordzee wordt door NL en D sinds lang betwist. Over het verloop van de grens naar de Noordzee bestaat een D en een NL opvatting. Hoe beide landen omgaan met het "betwist gebied" tussen deze beide grensopvattingen is in 1960 voor het eerst vastgelegd in het Eems-Dollardverdrag.
Wie kan mij meer vertellen over de achtergrond van plaatsing van deze grenspaal?

Karel Essink [16 december 2010]


Reactie op Gp 860-E

[22 juli 2010]

Sehr geehrte Damen und Herren,

Der Grenzstein 860 E steht nach wie vor ordnungsgemäß an seiner Stelle. Auf dem Foto ist er von Strauchwerk verdeckt.
Die Grenze verläuft durch die Wohnung. Das Geschäft liegt auf niederländischer Seite. Siehe auch Grenzpunkt 857 vor dem Geschäft.

Mit freundlichen Grüßen

Heinz Kroschner
Kreis Borken - Der Landrat
Vermessung und Kataster
Vermessungen
Burloer Str. 93, 46325 Borken

Gp 860-E

(Foto: Aafke de Wijk)

[10 juni 2010]

Hier is te zien dat grenssteen 860-E (samen met een liggende paal) zich nog in de achtertuin van een woning achter de grenswinkel bij de grensovergang Overdinkel - Gronau bevindt.

(Foto: Rita Melgert)

Op deze foto, gemaakt in mei 2010, lijkt de paal verdwenen te zijn. De situatie is bijzonder, omdat de grens dwars door de woning loopt en waarschijnlijk ook door de naastgelegen winkel. Wie weet hier iets meer van? Waar is de steen gebleven?