Martin Willems, leraar met een droom

Op de Grens/Interviews

artin Willems is, samen met twee collega's, bezig aan een wandeling over de grens van Nederland met Duitsland. Omdat zoiets geen geringe onderneming is, wilden we meer weten over de beweegredenen van Martin. Vandaar dit interview.

Profiel van Martin Willems

Datum interview: 17 april 2004
Leeftijd: 50 jaar
Woont in: Emmen
Beroep: Leraar op een Basisschool
Hobby's: Wandelen, fietsen, fotograferen, website maken

Martin, hoe ben je op het idee gekomen om langs de grens met Duitsland te gaan wandelen?
In de vroege jaren 90 las ik een boek getiteld 'De groene grens', door H. Hendrickx en H. Derckx (isbn 90 6523 078 5) vooruitlopend op de Europese eenwording in 1992. De schrijvers hadden de grens van zuid naar noord gelopen, met veel aandacht voor geschiedenis en natuur. Het boek boeide van A tot Z. Wanneer je dit zo leest, heb je de drang om de zaken ook in het echt te bekijken. Wij zaten toen thuis in de kleine kinderen, dus dit soort activiteiten behoorde niet tot de mogelijkheden. Wel heb ik er altijd voor gezorgd om in de vakanties ergens een plekje in de buurt van de grens te kamperen. Maar het idee het helemaal zelf te doen is altijd in het achterhoofd gebleven. Toen ik eind 2002 werd getroffen door een hartinfarct en gelukkig voorspoedig herstelde was dit voor mij een signaal om met bepaalde zaken ernst te maken. De grenspalentocht was één van die zaken.

Wanneer ben je begonnen en met hoeveel personen wandel je?
Wij zijn in maart 2003 begonnen met onze eerste etappe, die van Booneschans naar Nieuwe Statenzijl (de enige zuid-noord tocht, de rest ging in zuidelijke richting). De ploeg bestaat uit drie, de voorlaatste keer uit vijf personen. Wat ons betreft het maximum.

Wat vind je het meest interessant aan de grens?
Het meest interessant aan de grens is de botsing van twee culturen zichtbaar in het landschap. Het balanceren op die 'denkbeeldige' lijn is het ultieme grensgevoel.

Jullie lopen van noord naar zuid, wat is jullie opgevallen tot nu toe?
Wat ons opviel was dat we tijden konden lopen zonder iemand tegen te komen. Natuurlijk zie je wel enige activiteit in de verte, maar afgezien van de kruisende wegen en weggetjes ben je alleen.

Welk deel was het meest interessant tot nu toe?
We hebben nu Groningen en Drenthe gehad, het meest rechte stuk, misschien qua grens het minst verrassend, maar zeer zeker de moeite waard.

Lopen jullie precies op de grens of proberen jullie zoveel mogelijk verharde wegen te volgen?
De opzet is om echt de grens te volgen en bij uitzondering een naastliggend pad te nemen.

Zijn jullie veel andere grenswandelaars tegengekomen?
Wij komen praktisch niemand tegen.

Vragen jullie eerst toestemming om over privégrond te mogen lopen?
Wij vragen nooit toestemming, wel zijn we alert op mogelijke confrontaties, maar tot nu toe hebben we nooit moeilijkheden ondervonden. Integendeel, diverse gesprekjes met boeren of aanwonenden waren plezierig.

Roel bij Gp 164 (Foto Martin Willems)

Hebben jullie wel eens last gehad met een landeigenaar?
Nog nooit.

Hebben jullie wel eens last gehad van de Nederlandse of Duitse overheid, douane, politie, jachtopzieners, boswachters?
We hebben één keer de Duitse douane ontmoet, maar dat leverde geen problemen op.

Hebben jullie een bepaald “gevoel” als je over de grens loopt?
Ja, ik heb dat gevoel zeker, zoals ik al zei. Mijn ploeggenoten ondergaan meer het landschap, de natuur of de sportieve inspanning.

Wat denken jullie van de vele hoge uitkijkhuisjes die je overal langs de grens tegenkomt?
Wij denken dat het huisjes voor de jagers zijn, of dat nu mensen of dieren zijn is om het even.

Fotograferen jullie alleen grenspalen of ook andere zaken?
Ik maak heel veel foto's, niet alleen van de palen, maar ook de omgeving en ontmoetingen.

Hoe vinden jullie de Duitse overdekte picknickplaatsen die je vaak bij kleinere grensovergangen tegenkomt?
Wanneer je de gebaande paden verlaat, moet je niet gek opkijken dat er ook geen voorzieningen zoals bankjes en tafels zijn. Daarom weten we een grensovergang met picknickplaats aan Duitse zijde wel te waarderen.

Met hoeveel auto's rijden jullie naar de plek van bestemming?
Wij gaan met twee auto's, rijden eerst naar het eindpunt en daarna terug naar het beginpunt. Aan het eind halen we de auto aan het beginpunt weer op.

Je verkent het traject vooraf? En soms per fiets?
Meestal begint een verkenning eerst op de kaart. Omdat we in Emmen toch nog redelijk dicht overal bij zitten (qua grens), gooi ik ook nog wel eens de fiets achterop om de zaak zodoende beter te kunnen verkennen. Fietsen is een andere hobby, dus zo sla ik twee vliegen in één klap.

Op welke dagen wandelen jullie, in de weekends of doordeweeks?
Wij wandelen altijd op zaterdag en het streven is één keer per maand, maar in de praktijk lukt dat vanwege andere verplichtingen niet altijd.

Hoeveel uur lopen jullie per keer en welke afstanden?
Een geplande tocht is ongeveer 15 kilometer lang en duurt met pauzes erbij ongeveer 5 uur. Dit is exclusief reistijd. Let wel: we gaan over ongebaande paden en dat kost derhalve meer tijd. We zijn dus een hele zaterdag onder de pannen.

Lopen jullie in elk jaargetijde? Welk deel van het jaar is het meest geschikt om de grens te bewandelen?
We lopen elk jaargetijde. Een mooie tijd voor het wandelen is wanneer de mais niet hoog staat, want mais is een horizonvervuiler.

Zien jullie nog verschillen tussen Duitsland en Nederland?
Er zijn genoeg verschillen tussen Nederland en de Bondsrepubliek Duitsland. Daar filosoferen we tijdens de tocht ook over. In huizenbouw bijvoorbeeld, markering, bordjes, asfalt, straatstenen.

Wanneer denken jullie op het drielandenpunt te Vaals te zijn?
We hebben geen termijn in gedachten om Vaals te bereiken. Ik vind het al heel wat dat we nu, na een jaar, kunnen zeggen dat we al tien tochten hebben gehad! En wat staat ons nog te wachten en... hoe moeten we het straks organiseren. Maar dat is ook meteen de uitdaging.

Welke vraag heb ik vergeten te stellen?
De vergeten vraag? Ik zou het niet weten.
Wat ik nog wel kwijt wil is dat we altijd ongelofelijk veel plezier hebben tijdens de tochten, en dat we het nooit hebben over ons werk op school. En we memoreren steeds dat dit toch wel bijzonder is, in alle opzichten!

Hartelijk dank voor het interview, Martin.
Graag gedaan.

Hier houdt Nederland op: Nieuw-Statenzijl, gp 203
(Foto Martin Willems)

Op de Grens/Interviews