In de ban van het IJsselmeer (1)[29 september 2009]
In het kleine plaatsje Hem (tussen Hoorn en Enkhuizen) ging ik tegen de
avond een eindje lopen zodat mijn reisgenote even een tukje kon doen na
een vermoeiende fietsdag. Na ongeveer een kilometer stond ik op de
grens tussen Hem en Venhuizen ineens oog in oog met een grenspaal.
Het wapenschild wordt vastgehouden door een zittende leeuw.
Eerder op die dag waren we al in de striemende regen een enorme dijkpaal tegengekomen. Mijn camera is niet waterdicht en de omstandigheden waren er niet naar om hem op ons gemak te bekijken. Gelukkig was het eventjes droog toen we Schardam passeerden want daar staat een werkelijk heel bijzondere en mooie banpaal uit het jaar 1761.
Ik had wel van het bestaan van banpalen gehoord maar er nog nooit een gezien. Een banpaal gaf de grens aan van een rechtsgebied, in dit geval van de stad Hoorn. Een van de straffen die in het verleden werd opgelegd was verbanning. De bannelingen mochten de stad niet dichter naderen dan tot de banpalen. Dit gold als een relatief lichte straf.
Bovenop de paal het wapen van Hoorn: een wapenschild met een
jachthoorn. Het schild wordt vastgehouden door een zittende eenhoorn.
De naam Hoorn heeft
overigens niets met een jachthoorn of met een eenhoorn te maken. Hoorn
is een oud woord voor bocht of hoek. Hoorn ontstond in een bocht van de
dijk. Aafke de Wijk |
et is altijd het leukst wanneer je helemaal niet op zoek bent naar
grenspalen en er zomaar onverwachts een tegenkomt. Dat gebeurde tijdens
mijn fietsvakantie rond het IJsselmeer een paar keer. Zo had ik me
nooit gerealiseerd dat op de Afsluitdijk een provinciegrens ligt tot ik
in het voorbijgaan het kopje van de grenspaal boven de dijk uit zag
steken.
