Massagraf in Borgharen
In Borgharen begint de Grensmaas en feitelijk zou hier een grenszuil moeten staan. Aan de overkant ligt de Belgische plaats Smeermaas, waar verborgen achter een toilethuisje de grenszuil met nummer 106 staat. Motto: ‘Beter een half ei, dan een lege dop…!’
ussen Smeermaas/Borgharen (zuil 106) en Maasbracht (zuil 126) bevindt zich het stroomgebied van de ruim 45 km lange Grensmaas. Hier staan de Maas en haar uiterwaarden al vele jaren in de belangstelling vanwege natuurontwikkeling en hoogwaterbeheer, ontgrondingen en ontgrindingen.
Het peil van de Maas is de afgelopen weken dramatisch gedaald. Hier kan men bij wijze van spreken, via de ‘thalweg’ van Nederland naar België wandelen. Sinds kort staat Borgharen extra in de belangstelling, want einde juni werd er tijdens een ontgrinding een massagraf met de resten van ca. 60 paarden ontdekt en blootgelegd. Het is voor het eerst dat in het westen van Europa een graf met zoveel paarden gevonden werd. Aanvankelijk dachten archeologen dat de dieren sneuvelden tijdens de Franse belegering van Maastricht in 1673 door Zonnekoning Lodewijk XIV, maar andere experten denken dat de dieren om het leven kwamen tijdens de belegering van Maastricht door stadhouder Frederik Hendrik (1584-1647) en de daaraan verbonden veldslag in juni 1632. Ook de bekende Duitse veldheer Pappenheim was van de partij, maar die had de kant van de Spanjaarden gekozen.
Ook zonder anatomische kennis is goed te zien dat hier een paardengraf gevonden werd. De beenderen, die zeer broos zijn, zullen over tientallen universiteiten verdeeld worden. Stadhouder Frederik Hendrik, een zoon van Willem de Zwijger en zijn vierde eega Louise de Coligny, was de overwinnaar. Op 9 juni 1632 arriveerde hij met zijn Engelse, Schotse en Franse troepen bij de Maas in Borgharen en maakten er een botenbrug. De stadhouder beschikte over 17000 infanteristen en 4000 cavaleristen. Zijn aanvoerder Van Brederode stond op de rechtervleugel. De Spaanse troepen in Maastricht beschikten over 2000 soldaten en de bevolking vocht aan de kant van de Spanjaarden. De gevechten duurden tot 21 augustus 1632.
Om begrijpelijk redenen is het baggergebied verboden terrein voor onbevoegden, maar op 1 juli 2010 zette het Consortium Grensmaas de poorten wijd open en gaven archeologen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) uit Amersfoort, tekst en uitleg. Royaal en vorstelijk verleende hij de Spaanse soldaten toestemming om op 23 augustus 1632 met: 'Vliegend vaandel en slaande trom, met in de hand een brandend lont en een kogel in de mond !' – eervol de stad te verlaten. De katholieke inwoners van Maastricht waren somber, want er braken moeilijke tijden aan en de Tachtigjarige Oorlog zou nog 16 lange jaren duren en op sommige plaatsen zelfs tot 1661.
Bij het massagraf plaatste men duidelijke landkaarten van de historische situatie in 1632. Goed te zien zijn de legerplaatsen en de botenbrug van Borgharen. Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen Van de Archeodienst Gelderland ontving ik het onderstaande bericht (10-07-10): |
