De Maretak bij Gp 201

Hans Hermans 2009

Paalsteen 201 staat aan de voet van het Orsbacher kalkmassief en aan de overkant van de Selzerbeek ligt het gehucht Mamelis-Vaals.

[18 december 2009]

ammer dat de Nederlandse naam Maretak verloren dreigt te gaan en we steeds vaker het Engelse Mistletoe horen. Aan de Duitse kant van paalsteen 201 zegt men Mistel en de Limburgers noemen hem Haamsjeut. Zijn wetenschappelijke naam Viscum Album, zegt iets meer over de plant. Het eerst woord kunnen we vertalen met ‘voedsel voor de lijster’ en het tweede woord betekent wit. Dat is de kleur van de bessen, die alleen op vrouwelijke takken groeien. We merken al meteen dat het een bijzondere plant is, want ze is tweehuizig; er zijn mannelijke en vrouwelijke planten. De Maretak parasiteert op een boom, maar eigenlijk is het een semi-parasiet, want de bomen waarop hij leeft, kunnen er goed tegen. Zijn voorkeur gaat uit naar populieren en appelbomen, maar feitelijk groeit ie op alle loofbomen. Soms groeit hij op een Eik en in dat geval werd ie door de Kelten als heilig beschouwd. Dat betekende de overwinning op de dood en wedergeboorte van nieuwe levenskracht.
De witte vruchten zijn een lekkernij voor de Grote lijster, die met zijn uitwerpselen de zaadjes verspreidt, maar de Maretak heeft nog een andere specialiteit. Als enige plant weet hij wat ‘abseilen’ betekent. Als de bessen rijp zijn barsten ze open en laten de zaadjes zich aan een kleverige draad naar beneden zakken. Als een zaadje op een tak valt, ontstaat er een nieuwe plant. Vanwege dat kleverig spul, wordt de plant ook wel Vogellijm genoemd.
De Maretak groeit bij voorkeur op bomen die op kalk staan, zoals bij paalsteen 201, die aan de voet van het Orsbacher kalkmassief staat.
Natuurlijk heeft ook de homeopaat de kracht van Maretak ontdekt. De plant wordt gebruikt bij onevenwichtige en onzelfstandige mensen, die niet met beide benen op de grond staan en die de realiteit ontvluchten door fantasieën.

Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen

De Maretak groeit bij voorkeur op loofbomen die op kalkhoudende bodem staan. De altijd groene Klimop, zoekt graag gezelschap bij de Maretak.

De Maretak groeit heel graag op populieren, maar vreemd genoeg nauwelijks op de Zwarte populier.

Hier heeft de Maretak een plekje gevonden in een Sorbus.

Zijn voortplantingsspecialiteit is het ‘abseilen’. Als de bes voldoende rijp is, barst ze open en laat het zaadje zich aan een kleverig draadje zakken.

Hans Hermans 2009