Stenen tussen de stoppels

Hans Hermans 2008

Steenpaal nummer 240 staat op de grens van Ubach over Worms (NL) en Ubach-Palenberg (D).

[8 september 2008]

andaag bevinden wij ons tussen Ubach over Worms (NL) en Übach-Palenberg (D), om precies te zijn tussen de NL/D-steenpalen met de nummers 238F en 240. Hier bevonden zich in augustus goudgeelwuivende korenvelden. Tegen het einde van de maand werd er gemaaid en vonden in de aanpalende Duitse dorpen de zogenaamde stoppelfeesten plaats. Het is een bijzonder gevoel om over een stoppelveld te wandelen. Wij staan er niet bij stil, welke binding de mensen met korenaren, halmen en stoppels hadden en soms nog hebben.
Praten wij in Limburg over koare (koren) dan bedoelen we steeds rogge. Het is de meest algemene graansoort, die gebruikt wordt voor het bakken van roggebrood, volkorenbrood of zoals wij zeggen sjwatsbroeed. Naast zwartbrood was er natuurlijk ook witbrood, maar de teelt van terf of wees (tarwe) vergde meer aandacht en het brood was duurder en luxer.
Naast de roggekorrels in de are en de stoppels op het veld zouden we bijna vergeten dat er ook halmen bestaan die tot stro gebundeld worden. Ruim een eeuw geleden hadden aren en halmen ook een religieuze en symbolische betekenis. Soms ook nu nog, herinneren we ons, dat onlangs bij de begrafenis van modekoning Yves Saint Laurent, korenaren meegedragen werden? Korenaren symboliseren het leven en de halmen de vergankelijkheid. De gebundelde halmen hadden bovendien een hygiënische betekenis. Als iemand gestorven was, werd het lichaam opgebaard op een sjoof (stroschoof) om te voorkomen dat een bed door lijkvocht onbruikbaar zou worden. Nu zegt men: Hij ligt opgebaard, doch vroeger zei men: Hij ligt op de sjoof. Dat stro werd na de begrafenis verbrand.

Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen

Hans Hermans 2008