Harry ten Veen: Lezing Herman Posthumus

Op de Grens/Gastbijdragen

fgelopen zondag 7 november 2010 heb ik in Stadskanaal een lezing bijgewoond in het StreekHistorisch Centrum aldaar. Het SHC is gevestigd in een oude villa, het Huis Ter Marse.

Hier is direct al een link naar “Opdegrens”, deze villa is namelijk gesitueerd op de Drents/Groningse grens en wel op een knik in die grens. Na een vele jaren durend grensconflict besloot Koning Willem I in 1817 dat de tot dan toe kaarsrechte grens, genaamd Semslinie, moest worden gecorrigeerd. Er werd een extra knik in de grens gelegd met als gevolg dat ook het grenskanaal moest worden verlegd.

In dit fraaie decor werd de lezing over oude grensstenen en grenspalen langs de Rijksgrens gehouden, door ons aller Herman Posthumus.
Herman behandelde, vooral voor Drenthe en Groningen, in volgorde de verschillende fasen waarin de grenspalen werden geplaatst. Te beginnen met de stenen uit het verdrag van 1824 en aanvullende verdragen uit 1901 en 1960. Hierbij ging hij ook in op de grenscorrecties bij de Westerwoldse Aa en bij Nieuweschans en natuurlijk op de 27 km lange en 10 meter brede strook langs de grens die Nederland als oorlogsclaim had opgeëist. Deze laatste strook is ook met grenspalen aangeduid geweest, genummerd van Y1 t/m Y37, getuige de topografische kaarten uit die tijd.

Herman liet alle nog bekende zgn. Hamerstenen zien en nog meer bijzondere palen. Natuurlijk was het paradepaardje steen 160-I. De steen aan het Bargerveen ingemetseld in een bakstenen voetstuk dat op zich weer op een fundering van eikenhouten balken staat. Dit is het enige monument aan de Duits/Nederlandse grens in het Noorden.

Verder liet hij nog plaatjes zien van gp 193, de Drilandsteen, spijkers en plaatjes in het wegdek, foeilelijke gele plastic buizen met een nummerplaatje, de zerk van 203 en het dukdalf in de Dollard.
Het publiek liet hem na afloop niet met rust en vuurde een groot aantal vragen op hem af. Er was zelfs iemand die graag alle coördinaten van alle palen wilde hebben. We hebben hem eerst maar geadviseerd om erop uit te trekken met een goede kaart om op die manier de palen op te zoeken.

Herman maakte van de gelegenheid gebruik om zijn binnenkort bij Van Gorcum te verschijnen boek aan te kondigen. Het boek “Op zoek naar grenspalen” verschijnt op 24 november. ISBN nr. is 9789023247456.
(Let op, op internet staan ook aankondigingen van dit boek, maar dan te verschijnen bij een andere uitgever, deze zijn inmiddels door de tijd ingehaald en dus niet juist.)

[Zie ook: Publicaties/Op zoek naar grenspalen]

[8 november 2010]
Harry ten Veen

Op de Grens/Gastbijdragen